Namazi i Udhëtarit

Namazi i udhëtarit ka disa dispozita të veçanta. Bëhet fjalë për ndryshimin e numrit të rekateve dhe bashkimin e namazeve kur njeriu udhëton. Ky është një lehtësim për muslimanët, për të cilin Profeti (alejhissalatu uesselam) ka thënë: "Vërtet kjo është një bamirësi për ju nga Allahu i Lartësuar, ndaj pranojeni atë." Transmetuan Buhariu dhe Muslimi.

Është kusht që shkurtimin dhe bashkimin e namazeve muslimani t'i zbatojë vetëm atëherë kur udhëtimi është i largët. Shumica e dijetarëve thonë se udhëtimi duhet të jetë në distancën mbi 80 kilometra. Kjo është largësia që Abdullah ibn Abbasi e ka konsideruar të detyrueshme për shkurtimin dhe bashkimin e namazeve. Po ashtu, duhet që njeriu ta ketë pasur si qëllim udhëtimin, pra ta ketë vendosur me zemër (të bëjë nijet). Nëse plotësohen këto dy kushte themelore, atëherë i lejohet udhëtarit që namazet katërrekatëshe t'i shkurtojë në dy rekate. Ndërsa namazi i sabahut dhe i akshamit nuk shkurtohen.

Përveç shkurtimit, udhëtari mund të bashkojë namazin e drekës (ylenë) me namazin e mesditës (ikindisë), ose namazin e akshamit me namazin e darkës (jacisë), në kohët e njëra-tjetrës. Pra, mund ta falë drekën në kohën e ikindisë (dhe anasjelltas), si dhe akshamin në kohën e jacisë (dhe anasjelltas).

Namazi i udhëtarit, qoftë me xhemat ose vetëm, kryhet duke thirrur një ezan në fillim dhe dy ikamete (para çdo namazi). Namazet farze nuk shoqërohen me sunete para dhe pas tyre, por udhëtari është i lirë të falë namaz nafile sa të dojë. Nëse udhëtari arrin në një vend dhe vendos të qëndrojë aty katër ditë e sipër, atëherë ai konsiderohet mukim (jo udhëtar) dhe duhet ta falë namazin të plotë që nga momenti i arritjes. Për këtë arsye, Profeti (alejhissalatu uesselam) ua ndaloi muhaxhirëve të qëndronin në Mekë më shumë se tri ditë pas kryerjes së haxhit. Nëse qëndron më pak se katër ditë, ose nuk arrin ta përcaktojë sa do të qëndrojë, atëherë e fal namazin të shkurtuar, qoftë edhe për një kohë të gjatë, derisa ta përcaktojë qartë kohën e qëndrimit.

Kur njeriu është udhëtar sipas këtyre kushteve, shkurtimi i namazit mund të fillojë sapo del nga qyteti. Gjithashtu, gjatë kthimit i shkurton e i bashkon namazet derisa të futet në qytetin ose provincën e tij. Sot njësia matëse janë kufijtë administrativë të vendit ku jeton njeriu, të cilët tregojnë fillimin ose mbarimin e një qyteti a fshati. Pra, shkurtimi i namazit nuk fillon brenda qytetit apo vendbanimit ku jeton njeriu.

Mënyrat e udhëtimit janë të ndryshme: me tren, autobus, avion, anije, kafshë etj. Në rast se udhëtari e ka të pamundur të ndalojë, mund të falet në mjetin e udhëtimit; nëse nuk mundet në këmbë, mund të falet ulur; nëse drejtimin e kibles nuk mund ta mbajë dot, le ta fillojë namazin nga kibla (nëse mundet) dhe pastaj të falet lirisht në vendin ku është ulur, edhe nëse mjeti merr drejtime të tjera.

Duhet të dimë se shkurtimi dhe bashkimi i namazeve është sunet dhe jo vaxhib. Kështu, udhëtari mund t'i falë namazet jo të shkurtuara dhe jo të bashkuara, siç vepron natyrshëm në vendin e tij; megjithatë, më mirë është të zbatohet tradita profetike.